بهرهء سوم شاعران پارسىگوى از نخستين سالهاى سدهء دهم تا ميانهء سدهء دوازدهم هجرى سرآغاز با خواندن صحيفه‌هاى پيشين از همين فصل ، نخستين نكته‌يى كه مىتواند بخاطر خواننده خطور كند فراوانى عدهء شاعرانست درين عهد ، به نحوى كه برشمردن همهء آنان نيازمند وقتى بسيار باشد . بيشتر شاعران اين سالهاى دراز و سرزمينهاى پهناور كه نامشان در تذكره‌ها و فهرستهاى ايران و هند و روم آمده داراى ديوان يا منظومه‌هاى گوناگونند و از آنها نسخه‌هايى در كتابخانه‌هاى ايران و انيران يافته مىشود . برخى ازين ديوانها يا منظومه‌ها بطبع رسيده و از بعضى نسخه‌هاى متعدد يا منحصر در دستست و از دسته‌يى ديگر كه اكنون نسخه‌يى نمىشناسيم دور نيست كه نمونه‌هايى بازمانده باشد و روزى شناخته و مشهور گردد . از بعضى شاعران هم آنقدر شعر در جنگها و بياضها و تذكره‌ها نقل شده است كه مىتوان در ذيل حال هريك صفحه‌هايى را از بازماندهء اثرشان انباشت ، و گروهى از آنان هم صاحب‌ذوقانى بودند كه نامشان بتصادف در تذكره‌ها آمده و هريك چند بيت شعر مشهور دارند و بس .